Wat hoort in een arbeidsongevalonderzoek?

Elk ongeval verdient een onderzoek

Ook een klein ongeval of een bijna-ongeval vertelt iets over hoe het werk echt verloopt. Een onderzoek is de basis voor gerichte maatregelen en voor de registratie in de ongevallenstatistieken.

Een ernstig arbeidsongeval

De Codex beschouwt onder meer een dodelijk ongeval als ernstig, en een ongeval dat rechtstreeks verband houdt met een afwijkende gebeurtenis of voorwerp en leidt tot blijvend letsel of bepaalde vormen van tijdelijk letsel (art. I.6-2). Bekijk de volledige definitie in de Codex.

Bij een ernstig arbeidsongeval laat de werkgever het ongeval onmiddellijk onderzoeken door de bevoegde preventiedienst, die de oorzaken vaststelt en preventiemaatregelen voorstelt (art. I.6-4 en I.6-5). Het omstandig verslag gaat binnen tien dagen naar de inspectie Toezicht op het Welzijn op het Werk (art. I.6-6). Bij een zeer ernstig ongeval verwittigt de werkgever de inspectie onmiddellijk.

Wat in het verslag hoort

Volgens art. I.6-5 bevat het omstandig verslag minstens:

• de identificatie van de slachtoffer(s);
• een gedetailleerde beschrijving van de plaats;
• de omstandigheden van het ongeval;
• de primaire, secundaire en tertiaire oorzaken, en eventuele andere oorzaken, ook van psychosociale aard;
• aanbevelingen om herhaling te voorkomen.

De werkgever vult het verslag aan met zijn besluiten, een actieschema met termijnen en het advies van het comité.

De arbeidsongevallensteekkaart

Voor elk ongeval met vier of meer dagen arbeidsongeschiktheid stelt de preventiedienst een arbeidsongevallensteekkaart op (art. I.6-12). Die wordt minstens tien jaar bewaard.

Zo pak je het onderzoek aan

• Ga zo snel mogelijk ter plaatse. Maak foto’s en noteer de situatie voor er iets verandert.
• Spreek met het slachtoffer, getuigen en de leidinggevende, apart en zonder schuldvraag.
• Reconstrueer het verloop: wat was normaal, wat week af?
• Zoek de oorzaken op verschillende niveaus, bijvoorbeeld met een oorzakenboom: de directe oorzaak, wat dat mogelijk maakte en wat in de organisatie erachter zat.
• Formuleer maatregelen met eigenaar en termijn, en volg ze op tot het bewijs er is.